2    Langetermijneffecten bij proefdieren (pdf)

Bij ratten en apen leidt toediening van MDMA of MDA tot vernietiging van de serotonerge axonen en axonuiteinden in de hersenen. Bij de knaagdieren trad binnen enkele maanden een soort van herstel op, maar bij apen was dit na een aantal jaren nog nauwelijks het geval [Figuur]. Deze lange termijn beschadiging kan optreden na éénmalige toediening van een hoge dosis (20 mg/kg) of na herhaalde toediening van een lagere dosis (4 à 5 mg/kg).

Het is niet eenvoudig om deze dierexperimentele gegevens te extrapoleren naar de mens. Diverse zoogdiersoorten verschillen in hun gevoeligheid voor de neurotoxische effecten van MDMA. Bij het extrapoleren van proefdiergegevens naar de mens speelt dat een belangrijke rol. Inmiddels zijn er echter zoveel gegevens met proefdierstudies verkregen dat aangenomen mag worden dat in ieder geval MDMA en MDA ook bij de mens op termijn neurotoxische verschijnselen veroorzaken.

De duur van de veranderingen varieert per diersoort. Bij ratten vindt regeneratie (herstel) plaats binnen een jaar, maar bij apen is de vermindering van het aantal serotonerge axonen na 18 maanden nog waar te nemen. Ook is het herstel niet in alle hersengebieden hetzelfde. Een algemeen principe in de toxicologie stelt dat grotere dieren gevoeliger zijn voor een bepaalde dosis van een stof dan kleinere. Uit het proefdieronderzoek met MDMA blijkt dat primaten gevoeliger zijn voor het neurotoxische effect van deze stof dan ratten. Het is daarom niet onwaarschijnlijk dat mensen gevoeliger zullen zijn voor de neurotoxische effecten van MDMA dan kleinere proefdieren zoals ratten.

Schade aan axonen